Οι Εγκλωβισμένοι

Mετά την τουρκική εισβολή 20,000 άτομα, κυρίως Eλληνοκύπριοι και μερικοί Mαρωνίτες, παρέμειναν στα χωριά τους στη βορειοανατολική Kαρπασία και στα δυτικά της πόλης της Kερύνειας.

Aυτοί οι άνθρωποι, γνωστοί ως εγκλωβισμένοι, παρέμειναν στα σπίτια τους με την ελπίδα ότι μετά την εκεχειρία θα επανέβρισκαν τον κανονικό ρυθμό της ζωής τους. Δυστυχώς, πολύ σύντομα οι προσδοκίες τους διαψεύσθηκαν. Tο παράνομο κατοχικό καθεστώς εξαρχής εφάρμοσε μια συστηματική πολιτική καταπίεσης, παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και παρενόχλησης των εγκλωβισμένων, σε μια προσπάθεια να τους εξαναγκάσει να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

H κυπριακή κυβέρνηση ήγειρε το σοβαρό αυτό θέμα στις διαπραγματεύσεις με την τουρκοκυπριακή πλευρά που διεξήχθηκαν υπό την αιγίδα του OHE στην Bιέννη τον Aύγουστο του 1975,όπου υπογράφηκε σχετική συμφωνία, που έγινε γνωστή ως η Συμφωνία της Τρίτης Βιέννης. Η Συμφωνία αυτή προέβλεπε, μεταξύ άλλων, ότι οι Eλληνοκύπριοι που βρίσκονταν στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού θα ήταν ελεύθεροι να παραμείνουν εκεί και ότι θα τους δινόταν κάθε βοήθεια για να διαγάγουν μια ομαλή ζωή, περιλαμβανομένων θρησκευτικών και εκπαιδευτικών διευκολύνσεων, ιατρικής φροντίδας από δικούς τους γιατρούς καθώς και ελεύθερης διακίνησης στις κατεχόμενες περιοχές. Όμως το παράνομο κατοχικό καθεστώς δεν εφάρμοσε ποτέ αυτά τα μέτρα. Μέχρι το Δεκέμβριο του 2007 μόνο 493 εγκλωβισμένα άτομα παραμένουν στις κατεχόμενες από την Τουρκία περιοχές.

Το ΕΔΑΔ καταδικάζει την Τουρκία

To Eυρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), στην απόφασή του της 10ης Μαΐου, 2001 για την τέταρτη διακρατική προσφυγή της Κύπρου εναντίον της Τουρκίας, αποφάσισε, με 16 ψήφους υπέρ και μια κατά, αυτή της Τουρκίας, ότι η Τουρκία διέπραξε 14 συνολικά παραβιάσεις της Ευρωπαϊκής Συνθήκης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Επτά από τις παραβιάσεις αυτές αφορούν τις συνθήκες διαβίωσης των εγκλωβισμένων. Πιο συγκεκριμένα, το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Τουρκία έχει διαπράξει:

• Παραβίαση του άρθρου 9 περί ελευθερίας της σκέψης, συνείδησης και θρησκείας σχετικά με τους Ελληνοκύπριους που ζουν στη βόρεια Κύπρο και σε ό,τι αφορά τις συνέπειες από τους περιορισμούς στην ελευθερία διακίνησης, που περιόρισαν τη πρόσβαση σε χώρους λατρείας και τη συμμετοχή σε άλλες πτυχές της θρησκευτικής τους ζωής.
• Παραβίαση του άρθρου 10 περί ελευθερίας της έκφρασης, εν σχέσει με τους Ελληνοκύπριους που ζουν στη βόρεια Κύπρο, εφόσον τα βιβλία που προορίζονται για χρήση στα Δημοτικά Σχολεία υπόκεινται σε υπέρμετρη λογοκρισία.
• Συνεχή παραβίαση του άρθρου 1 του Πρωτοκόλλου αρ. 1, σχετικά με τους Ελληνοκυπρίους που ζουν στην βόρεια Κύπρο, λόγω του ότι το δικαίωμα για ειρηνική απόλαυση της περιουσίας τους δεν είναι κατοχυρωμένο σε περίπτωση μόνιμης αναχώρησης τους από την περιοχή και επίσης επειδή σε περίπτωση θανάτου Ελληνοκυπρίου που ζει στη βόρεια Κύπρο, τα κληρονομικά δικαιώματα των συγγενών του που ζουν στη νότια Κύπρο δεν αναγνωρίζονται.
• Παραβίαση του άρθρου 2 του Πρωτοκόλλου αρ. 1 για το δικαίωμα εκπαίδευσης, εφόσον δεν παρέχονται οι κατάλληλες διευκολύνσεις για δευτεροβάθμια εκπαίδευση στους Ελληνοκυπρίους που ζουν στη βόρεια Κύπρο.
  Παραβίαση του άρθρου 3, διότι οι Ελληνοκύπριοι που ζουν στην περιοχή της Καρπασίας στη βόρεια Κύπρο υπόκεινται σε διακρίσεις που ισοδυναμούν με εξευτελιστική συμπεριφορά.
• Παραβίαση του άρθρου 8 αναφορικά με το δικαίωμα των Ελληνοκυπρίων που ζουν στη βόρεια Κύπρο για σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής τους ζωής και για σεβασμό της κατοικίας τους.
• Παραβίαση του άρθρου 13 λόγω του ότι δεν υπάρχει, ως θέμα πρακτικής, θεραπεία για τις επεμβάσεις από τις αρχές στα δικαιώματα των Ελληνοκυπρίων που ζουν στη βόρεια Κύπρο, σύμφωνα με τα άρθρα 3,8,9 και 10 της Συνθήκης και τα άρθρα 1 και 2 του πρώτου Πρωτοκόλλου αρ.1.

Η ΚΣΣΕ επικρίνει την Τουρκία και το Τ/Κ καθεστώς

Εξάλλου, ψήφισμα καταπέλτη για την Τουρκία και το τουρκοκυπριακό παράνομο καθεστώς των κατεχομένων υιοθέτησε, στις 24 Ιουνίου 2003, η Ολομέλεια της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΚΣΣΕ). Το Ψήφισμα 1333 (2003) υιοθετήθηκε, με συντριπτική πλειοψηφία, μετά την υποβολή και συζήτηση στην Ολομέλεια της ΚΣΣΕ της έκθεσης του Εισηγητή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τις Βασικές Ελευθερίες των Ελληνοκυπρίων και Μαρωνιτών που ζουν στο βόρειο μέρος της Κύπρου, Ελβετού Βουλευτή κ. Dick Marty.

Μέσα από το ψήφισμα για τους εγκλωβισμένους, εκφράζεται η σοβαρή ανησυχία της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης για τη διαίρεση της Κύπρου και η πλήρης ταύτιση της Συνέλευσης με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) στην τέταρτη διακρατική προσφυγή της Κύπρου εναντίον της Τουρκίας, η οποία αναφέρθηκε πιο πάνω.

Στο ψήφισμα εκφράζεται επίσης η σοβαρότατη ανησυχία της ΚΣΣΕ για τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των εγκλωβισμένων και υπογραμμίζεται ο συγκλονισμός του Συμβουλίου της Ευρώπης για το διαχωρισμό των οικογενειών που επιβλήθηκε, την απαγόρευση στους νέους να επιστρέψουν στις πατρογονικές τους εστίες, τις παράνομες κατασχέσεις περιουσιών από το κατοχικό καθεστώς και γενικότερα για το κλίμα αβεβαιότητας και φόβου στο οποίο υποβάλλονται σκόπιμα οι εγκλωβισμένοι.

Το ψήφισμα αναφέρει επίσης ότι η τουρκοκυπριακή «διοίκηση» στα κατεχόμενα καθώς και η Τουρκία, η οποία κρίθηκε ντε φάκτο υπεύθυνη για την κατάσταση στο κατεχόμενο μέρος του νησιού, οφείλουν να τερματίσουν τον εξευτελισμό στον οποίο υποβάλλονται οι Ελληνοκύπριοι και Μαρωνίτες εγκλωβισμένοι και να θέσουν τέρμα στο κλίμα εκφοβισμού που επικρατεί στις περιοχές όπου ζουν.

Η ΚΣΣΕ καλεί ακόμα την Τουρκία και το κατοχικό καθεστώς να τερματίσουν την κατάσχεση των περιουσιών των εγκλωβισμένων και να διασφαλίσουν την ελευθερία στην εκπαίδευση, στην εξάσκηση των θρησκευτικών τους καθηκόντων και στη διακίνησή τους.

Το ψήφισμα καταλήγει υπογραμμίζοντας ότι όπως έχει αποδειχθεί ιστορικά, οι κοινότητες στο νησί μπορούν να συμβιώσουν σε συνθήκες ειρήνης και αρμονίας.

Eπαναλειτουργεί το Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου

Για πρώτη φορά ύστερα από 29 ολόκληρα χρόνια, στις 13 Σεπτεμβρίου 2004, ξανακτύπησε το κουδούνι στο κατεχόμενο Γυμνάσιο Ριζοκαρπάσου. Οι πολύμηνες διαβουλεύσεις της Κυπριακής Κυβέρνησης μέσω των Ηνωμένων Εθνών για την επαναλειτουργία του κατεχόμενου Γυμνασίου απέδωσαν τελικά καρπούς.

Στις 4 Αυγούστου 2004, τα Ηνωμένα Έθνη ενημέρωσαν την Κυβέρνηση ότι το κατοχικό καθεστώς είχε αποδεχθεί τις προτάσεις της που αφορούσαν την επαναλειτουργία του Γυμνασίου Ριζοκαρπάσου, με το ίδιο καθεστώς που λειτουργεί το δημοτικό σχολείο. Η εξέλιξη αυτή σήμανε την επαναλειτουργία του πρώτου τουρκοκρατούμενου Ελληνοκυπριακού Γυμνασίου στην κατεχόμενη Κύπρο.