Οι Πρόσφυγες

Με την κατοχή του βόρειου τμήματος της Κύπρου, η Τουρκία εκδίωξε με τη βία από τα σπίτια τους περισσότερους από 162.000 Ελληνοκύπριους. Σ΄αυτούς περιλαμβάνονται και 20.000 εγκλωβισμένοι που παρέμειναν στις κατεχόμενες περιοχές μετά την εισβολή αλλά στα επόμενα χρόνια εξαναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και να αναζητήσουνκαταφύγιο στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση περιοχές. Τα εκτοπισμένα αυτά άτομα, που κατέληξαν στην πραγματικότητα πρόσφυγες στην ίδια την πατρίδα τους, αποτελούσαν το 70% του πληθυσμού που κατοικούσε στις κατεχόμενες περιοχές και το ένα τέταρτο, περίπου, του συνολικού πληθυσμού του νησιού.

Οι Ελληνοκύπριοι κάτοχοι περιουσίας στις κατεχόμενες περιοχές εξακολουθούν να παρεμποδίζονται να έχουν πρόσβαση και έλεγχο στις περιουσίες τους, να τις χρησιμοποιούν και να τις απολαμβάνουν, ενώ τους αρνούνται και οποιαδήποτε αποζημίωση για την επέμβαση στα περιουσιακά τους δικαιώματα. Μεγάλο μέρος των περιουσιών από τις οποίες εκδιώχθηκαν οι Eλληνοκύπριοι ιδιοκτήτες τους έχουν διανεμηθεί παράνομα και χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα από δεκάδες χιλιάδες Τούρκoυς εποίκους που έχουν μεταφερθεί παράνομα από την Τουρκία στην κατεχόμενη περιοχή για να αλλάξουν το δημογραφικό χαρακτήρα της Κύπρου.

Επιπλέον, βρίσκεται σε εξέλιξη μία χωρίς προηγούμενο έξαρση παράνομης οικοδόμησης πάνω σε γη που ανήκει σε Ελληνοκυπρίους, οι οποίοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις κατεχόμενες περιοχές μετά την τουρκική εισβολή. Οι παράνομες αυτές οικοδομές πωλούνται στη συνέχεια σε Βρετανούς και άλλους Ευρωπαίους πολίτες. Μετά την κυπριακή κυβέρνηση και άλλες κυβερνήσεις διαφόρων χωρών έχουν εκδώσει οδηγίες αναφορικά με την αγοραπωλησίες περιουσιών στις κατεχόμενες περιοχές. Οι προειδοποιήσεις αυτές γνωστοποιούν σε υποψήφιους πελάτες για νομικές και οικονομικές συνέπειες που πιθανό να προκύψουν από την ανάμιξη σε ανάπτυξη περιουσίας, πωλήσεις , ενοικίαση, ή άλλες πράξεις για περιουσίες που ανήκουν σε εκτοπισμένους Ελληνοκύπριους. Μεταξύ των χωρών που μέχρι τώρα έχουν εκδώσει τέτοιες προειδοποιήσεις είναι πλείστες χώρες της Eυρωπαϊκής Ένωσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, η Ρωσική Ομοσπονδία, η Aυστραλία, ο Kαναδάς και η Pουμανία.

Η Γενική Συνέλευση, το Συμβούλιο Ασφαλείας και η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, καθώς και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρώπης, η Κοινοπολιτεία, το Κίνημα των Αδεσμεύτων και άλλοι διεθνείς οργανισμοί απαίτησαν την επείγουσα και ασφαλή επιστροφή των προσφύγων στα σπίτια τους.

Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάσισε ότι η Τουρκία παραβίασε άρθρα της Ευρωπαϊκής Συνθήκης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων που αφορούν το δικαίωμα των Ελληνοκυπρίων προσφύγων να επιστρέψουν στα σπίτια τους και το δικαίωμα τους να έχουν πρόσβαση στις περιουσίες τους και να κάνουν χρήση αυτών.

Συγκεκριμένα, με απόφαση του στις 10.5.2001, με 16 ψήφους υπέρ και μια κατά, αυτή της Τουρκίας, αναφορικά με την τέταρτη διακρατική προσφυγή της Κύπρου εναντίον της Τουρκίας, βρίσκει ένοχη την Τουρκία για 14 συνολικά παραβιάσεις της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Τρεις από τις παραβιάσεις αυτές αναφέρονται στους πρόσφυγες και στα δικαιώματά τους. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η Τουρκία διαπράττει:

• Συνεχή παραβίαση του άρθρου 8 ( δικαίωμα για σεβασμό της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής, της κατοικίας και αλληλογραφίας) γιατί δεν επιτρέπεται η επιστροφή των Ελληνοκυπρίων εκτοπισμένων στα σπίτα τους στη βόρεια Κύπρο.
• Συνεχή παραβίαση του άρθρου 1 του Πρωτοκόλλου Αρ.1( προστασία της περιουσίας ) γιατί οι Ελληνοκύπριοι ιδιοκτήτες περιουσιών στη βόρεια Κύπρο στερούνται του δικαιώματος πρόσβασης και ελέγχου, χρήσης και απόλαυσης των περιουσιών τους καθώς και αποζημιώσεων για επεμβάσεις στα περιουσιακά τους δικαιώματα.
• Παραβίαση του άρθρου 13 ( δικαίωμα για αποτελεσματική θεραπεία ) αναφορικά με την μη παραχώρηση στους Ελληνοκυπρίους, που δεν ζουν στη Βόρεια Κύπρο, οποιασδήποτε θεραπείας να προσβάλουν νομικώς επεμβάσεις στα δικαιώματα τους σύμφωνα με το άρθρο 8 και άρθρο 1 του Πρωτοκόλλου αρ.1.

Η Τουρκία, όμως, αρνείται να συμμορφωθεί με αυτά τα ψηφίσματα, παραβιάζοντας κατάφωρα τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις θεμελιώδεις ελευθερίες των Ελληνοκυπρίων, περιλαμβανομένων της ελευθερίας διακίνησης, της ελευθερίας εγκατάστασης και του δικαιώματος ιδιοκτησίας.