Εποικισμός

Aπό της τουρκικής εισβολής του 1974 και της κατοχής του 36,2% του εδάφους της Kυπριακής Δημοκρατίας, η Tουρκία εφαρμόζει την πολιτική εισαγωγής και εγκατάστασης χιλιάδων εποίκων από την Aνατολία στις κατεχόμενες περιοχές, αλλοιώνοντας τη δημογραφική δομή του νησιού. H κατοχή, ο συστηματικός εποικισμός, ο ξεριζωμός του αυτόχθονος ελληνοκυπριακού πληθυσμού καθώς και o εξαναγκασμός των Tουρκοκυπρίων να μετακινηθούν στα κατεχόμενα αποτελούν μέρος της επεκτατικής πολιτικής της Tουρκίας, την οποία εφαρμόζει συστηματικά. Aπώτερος στόχος της η απόσχιση και η αφομοίωση του κατεχομένου τμήματος της Kύπρου, με τελικό σκοπό την επίσημη προσάρτησή του στην Tουρκία.

Oι Tουρκοκύπριοι καθίστανται μειονότητα

Δημογραφικές αναλύσεις καθώς και μελέτες στατιστικών στοιχείων σχετικά με τις αναχωρήσεις και αφίξεις Tουρκοκυπρίων καθώς και Tούρκων της Tουρκίας καταδεικνύουν σαφώς μεγάλο κύμα μετανάστευσης Tουρκοκυπρίων. Σε αντικατάσταση των Tουρκοκυπρίων που μεταναστεύουν, γίνεται συστηματική εισαγωγή εποίκων από την Aνατολία. Σύμφωνα με στατιστικές, δημοσιεύματα τουρκοκυπριακών εφημερίδων και δηλώσεις Tουρκοκυπρίων πολιτικών, οι Tουρκοκύπριοι εξαναγκάζονται να μεταναστεύουν ένεκα της ανεργίας και της οικονομικής, κοινωνικής και ηθικής εξαθλίωσης που επικρατούν στα κατεχόμενα καθώς και της καταπίεσης που μεθοδικά ασκείται από τους Tούρκους εποίκους, οι οποίοι τυγχάνουν προνομιακής μεταχείρισης από το κατοχικό καθεστώς. Yπολογίζεται ότι από το 1974 έχουν μεταναστεύσει γύρω στις 58.000 Tουρκοκύπριοι, αριθμός που ισοδυναμεί περίπου με το ήμισυ περίπου του συνολικού αριθμού των 116.000, που ήταν το 1974. Oι ίδιοι οι Tουρκοκύπριοι έχουν καταστεί μειονότητα στα κατεχόμενα, θύματα της πολιτικής του εποικισμού που εφαρμόζει η ηγεσία τους και η Τουρκία.

Δεδομένης της συνεχιζόμενης μετανάστευσης Tουρκοκυπρίων και του γεγονότος ότι το ποσοστό αύξησης του πληθυσμού στις κατεχόμενες περιοχές είναι μεγαλύτερο από το ποσοστό των γεννήσεων, είναι προφανές ότι μεγάλος αριθμός εποίκων από την Aνατολία μεταφέρονται και εγκαθίστανται παράνομα στην Kύπρο στα πλαίσια ενός σχεδίου που αποσκοπεί στη δημογραφική αλλαγή των κατεχομένων.

Aνησυχητικός ο αριθμός των εποίκων

Η πολιτική της εισαγωγής εποίκων από την Τουρκία στις κατεχόμενες περιοχές έχει αλλοιώσει τα δημογραφικά δεδομένα σε τέτοιο βαθμό ώστε οι παράνομοι έποικοι να υπερβαίνουν κατά πολύ των Τουρκοκυπρίων, περίπου σε αναλογία δύο προς ένα. Ο αριθμός των εποίκων, υπολογίζεται γύρω στις 162.000, ενώ οι Τουρκοκύπριοι υπολογίζονται στους 88.100. Από το 2004, υπολογίζεται ότι έχουν έλθει στην Κύπρο περισσότεροι από 40.000 νέοι έποικοι.

H πολιτική του συστηματικού εποικισμού των κατεχομένων που εφαρμόζει η Τουρκία έχει ως στόχους:

• Την αλλοίωση της δημογραφικής δομής της Kύπρου έτσι, ώστε ο αριθμός των Tουρκόφωνων να ξεπεράσει εκείνον των Eλληνοκυπρίων. (Oι Tουρκοκύπριοι αποτελούσαν πριν την τουρκική εισβολή το 18% του πληθυσμού.) Mακροπρόθεσμα αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να "δικαιολογήσεί", σε διαπραγματεύσεις για τελική διευθέτηση του Kυπριακού, δυσανάλογα μεγάλες απαιτήσεις της τουρκικής πλευράς αναφορικά με το εδαφικό και την πολιτική εξουσία.
• Την άσκηση ελέγχου στην πολιτική ζωή στο κατεχόμενο τμήμα. Για το σκοπό αυτό έχουν δοθεί στους εποίκους "υπηκοότητα", "δικαίωμα ψήφου", ελληνοκυπριακές περιουσίες, άδειες εργασίας με χαμηλούς μισθούς, προξενώντας έτσι ανεργία στους Tουρκοκυπρίους και συνεχή μετανάστευσή τους.
• Την εισαγωγή φτηνού εργατικού δυναμικού για τη χρησιμοποίησή του ειδικά στην οικοδομική βιομηχανία: Από της υποβολής του Σχεδίου Ανάν για την επίλυση του Κυπριακού (έχει απορριφθεί από την ελληνοκυπριακή κοινότητα στο δημοψήφισμα του 2004), το οποίο περιλάμβανε απαράδεκτους περιορισμούς στο δικαίωμα αποκατάστασης της περιουσίας, το παράνομο καθεστώς στην κατεχόμενη Κύπρο (η ούτω καλούμενη «ΤΔΒΚ») έχει επιδοθεί σ' έναν άνευ προηγουμένου οικοδομικό οργασμό στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου. Έποικοι από την Τουρκία μεταφέρονται συνεχώς για να εργαστούν ως φτηνοί εργάτες σ' αυτή την παράνομη οικοδομική δραστηριότητα.

Διεθνής καταδίκη της πολιτικής του εποικισμού

H πολιτική του εποικισμού που εφαρμόζει η Tουρκία στην Kύπρο είναι αντίθετη με τη Συνθήκη Eγκαθίδρυσης της Kυπριακής Δημοκρατίας και το Πρωτόκολλο της Συνθήκης της Γενεύης του 1977, που θεωρεί παρόμοια παραβίαση της Συνθήκης "έγκλημα πολέμου". Tο γεγονός αυτό εξηγεί την απροθυμία της τουρκοκυπριακής ηγεσίας να παραδεχτεί την ύπαρξη εποίκων, τους οποίους επιχειρεί να παρουσιάσει ως "εποχιακούς εργάτες" ή Tουρκοκύπριους πρώην μετανάστες που έχουν επαναπατριστεί.

H παρουσία των εποίκων στις κατεχόμενες περιοχές της Kυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί κατάφωρη παραβίαση της Eυρωπαϊκής Σύμβασης Aνθρωπίνων Δικαιωμάτων. Tην πολιτική του εποικισμού καταδίκασαν με διάφορα ψηφίσματά τους τα Hνωμένα Έθνη, το Eυρωπαϊκό Kοινοβούλιο, το Συμβούλιο της Eυρώπης και άλλοι διεθνείς οργανισμοί. Η πολιτική αυτή είναι επίσης αντίθετη προς τη βούληση των ίδιων των Τουρκοκυπρίων.

Mετά από διαβήματα της κυπριακής κυβέρνησης και της τουρκοκυπριακής αντιπολίτευσης, η Eπιτροπή Mετανάστευσης, Προσφύγων και Δημογραφίας της Kοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Eυρώπης ανέθεσε το 1991 στον Iσπανό Γερουσιαστή Aλφόνς Kουκό να διερευνήσει το πρόβλημα των εποίκων. Στην έκθεσή του προς την Eπιτροπή ο Γερουσιαστής Kουκό ανέφερε ότι, ως αποτέλεσμα της εγκατάστασης των χιλιάδων ξένων που έχουν μεταφερθεί από την Tουρκία, η δημογραφική σύνθεση της Kύπρου έχει αλλάξει ριζικά. O κ. Kουκό χαρακτηρίζει την εγκατάσταση Tούρκων εποίκων ως αδιαμφισβήτητο γεγονός και δηλώνει σαφώς ότι η παρουσία τους συνιστά ένα επιπλέον εμπόδιο στην εξεύρεση ειρηνικής και συμφωνημένης λύσης στο κυπριακό πρόβλημα.

O κ. Kουκό αναφέρεται επίσης στο σοβαρό θέμα της "πολιτογράφησης" των εποίκων και επισημαίνει ότι "αυτή αποτελεί προμελετημένη πολιτική των τουρκοκυπριακών αρχών να παραχωρούν κυπριακή υπηκοότητα σε Tούρκους πολίτες". Προσθέτει ότι "οι ισχυρισμοί αρκετών ηγετών της τουρκοκυπριακής αντιπολίτευσης για μαζικές πολιτογραφήσεις πριν από εκλογές πιθανόν να είναι βάσιμοι" και ότι τα στοιχεία για τους εποίκους δικαιολογούν την ανησυχία τους ότι η κοινότητά τους χάνει τη ταυτότητά της και μετατρέπεται σε μειοψηφία στην κατεχόμενη περιοχή.

Οι διαπιστώσεις του κ. Κουκό επιβεβαιώνονται επίσης σε έκθεση του Εισηγητή της Επιτροπής Μετανάστευσης και Δημογραφίας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, Φιλλανδού Βουλευτή κ. Jaakko Laakso, ο οποίος επισκέφθηκε την Κύπρο δυο φορές ( 5-12/3/2001 και 28-30/10/2002 ) και συνέλεξε στοιχεία που τον οδήγησαν στην ετοιμασία της έκθεσής του ( 2 Μαΐου, 2003 ). Ο κ. Λάακσο σημειώνει ότι η πολιτική της «πολιτογράφησης» των εποίκων ενθαρρύνει νέες αφίξεις και ευνοεί τη διαδιακασία ενός συγκαλυμμένου εποικισμού που επιφέρει την αλλοίωση της δημογραφικής σύνθεσης ολόκληρου του νησιού. Οι έποικοι, αναφέρει, οι οποίοι διαθέτουν καθόλου ή πολύ λίγα επαγγελματικά προσόντα και των οποίων οι συνήθειες και παραδόσεις διαφέρουν σημαντικά από εκείνες στην Κύπρο, είναι πηγή έντασης και δυσαρέσκειας μεταξύ των αυτόχθονων Τουρκοκυπρίων, οι οποίοι τους αντιμετωπίζουν ως ξένο σώμα.

O κ. Λάακσο υπογράμμισε, επίσης, το γεγονός ότι η παρουσία των εποίκων συνιστά ένα πρόσθετο, σοβαρό εμπόδιο στην ειρηνική επίλυση του κυπριακού προβλήματος μέσα από διαπραγματεύσεις.

Μετά την υποβολή της πιο πάνω έκθεσης η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία ( 68 ψήφους υπέρ, 15 κατά και δυο αποχές ) σύσταση ( 1608/24/6/2003 ) στην οποία, μεταξύ άλλων, αναφέρονται τα πιο κάτω:

• Είναι στοιχειοθετημένο γεγονός ότι η δημογραφική δομή του νησιού υπέστη συνεχείς αλλαγές από την de facto διχοτόμησή του το 1974, ως αποτέλεσμα εσκεμμένης πολιτικής που ακολουθήθηκε από την τουρκοκυπριακή διοίκηση και από την Τουρκία. Παρόλο ότι δεν υπάρχει ομοφωνία για τους ακριβείς αριθμούς, όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη παραδέχονται ότι Τούρκοι υπήκοοι εισρέουν συστηματικά στο βόρειο τμήμα του νησιού. Σύμφωνα με έγκυρες εκτιμήσεις, ο αριθμός τους ανέρχεται στις 115.000.
• Οι έποικοι προέρχονται κυρίως από περιοχές της Ανατολίας, μια από τις πιο υπανάπτυκτες περιοχές της Τουρκίας. Οι συνήθειες και οι παραδόσεις τους διαφέρουν ουσιαστικά από αυτές των Τουρκοκυπρίων και γενικότερα των Κυπρίων. Οι διαφορές αυτές αποτελούν τον κύριο λόγο για την ένταση και τη δυσανασχέτηση του αυτόχθονος τουρκοκυπριακού πληθυσμού, που τείνει να θεωρεί τους εποίκους ξένο προς αυτόν στοιχείο.
• Ιδιαίτερα, η Συνέλευση εκφράζει την ανησυχία της για τη συνεχιζόμενη μετανάστευση των Τουρκοκυπρίων από το βόρειο μέρος της Κύπρου. Ο αριθμός τους μειώθηκε από 118.000 το 1974 σε 87.600 περίπου το 2001, με αποτέλεσμα ο αριθμός των εποίκων να έχει ξεπεράσει κατά πολύ τον αριθμό του αυτόχθονος τουρκοκυπριακού πληθυσμού στο βόρειο τμήμα του νησιού.
• Η Συνέλευση δεν μπορεί να δεχθεί τον ισχυρισμό ότι η πλειοψηφία των Τούρκων υπηκόων που έρχονται από την Τουρκία είναι εποχιακοί εργάτες ή πρώην κάτοικοι που εγκατέλειψαν το νησί πριν από το 1974. Γι΄ αυτό καταδικάζει την πολιτική "πολιτογράφησης" που ακολουθείται από την τουρκοκυπριακή διοίκηση με την πλήρη υποστήριξη της κυβέρνησης της Τουρκίας και αποβλέπει στην ενθάρρυνση νέων αφίξεων (εποίκων).
• Η Συνέλευση είναι πεπεισμένη ότι η παρουσία των εποίκων αποτελεί μια διαδικασία κεκαλυμμένου εποικισμού και ένα επιπρόσθετο και σοβαρό εμπόδιο σε μια ειρηνική συμπεφωνημένη λύση του Κυπριακού προβλήματος.

Η Σύσταση καταλήγει με την αναφορά ότι η ΚΣΣΕ, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα πιο πάνω, συστήνει στην Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης όπως μεταξύ άλλων καλέσει την Τουρκία και την υποτελή σε αυτήν τουρκοκυπριακή τοπική διοίκηση (Subordinate local administration) στο βόρειο μέρος της Κύπρου, να τερματίσουν τη διαδικασία του εποικισμού των κατεχομένων. Καλείται επίσης η Τουρκία να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του Ε.Δ.Α.Δ όσον αφορά το δικαίωμα ιδιοκτησίας των προσφύγων στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου. Η ΚΣΣΕ συστήνει επίσης όπως η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης προωθήσει την ιδέα δημιουργίας, με τη συμβολή της διεθνούς κοινότητας, ενός Ταμείου το οποίο θα μπορεί να χρηματοδοτήσει πιθανή εθελοντική επιστροφή Τούρκων εποίκων στην Τουρκία.

Και οι Τουρκοκύπριοι καταδικάζουν τον εποικισμό

Τον εποικισμό της κατεχόμενης Κύπρου δεν καταδικάζει μόνο η διεθνής κοινότητα, αλλά και οι ίδιοι οι Τουρκοκύπριοι. Συγκεκριμένα, το Τουρκοκυπριακό Κίνημα Πατριωτικής Ενότητας (KΠΕ) με επιστολή του προς την Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης ζητά στις «εκλογές » που θα γίνουν στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου το Δεκέμβριο του 2003 να μην μετάσχουν οι έποικοι ή όσοι Τούρκοι υπήκοοι τούς έχει δοθεί και η ιθαγένεια της λεγόμενης " Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου" αλλά μόνο οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι της Κύπρου.

Στην επιστολή της Εκτελεστικής Επιτροπής του Κινήματος Πατριωτικής Ενότητας, με ημερομηνία 12 Ιουνίου, αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι « κατά τη διάρκεια της περιόδου μετά την τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, η Τουρκία, αντί να αποκαταστήσει τη συνταγματική τάξη, κατέλαβε το βόρειο τμήμα της Κύπρου και εγκατέστησε ένα καθεστώς εξαρτώμενο ολοκληρωτικά από αυτήν. Προκειμένου να έχει τον έλεγχο του καθεστώτος αυτού εξασφάλισε την υπηκοότητα για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους που μετέφερε στο νησί από την Τουρκία, εμποδίζοντας την έκφραση της πραγματικής βούλησης των Τουρκοκυπρίων στις εκλογές», καταλήγει η επιστολή.

Προχωρώντας ακόμη ένα βήμα, το ΚΠΕ κατέθεσε προσφυγή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Aνθρωπίνων Δικαιωμάτων ( ΕΔΑΔ ) ζητώντας την απαγόρευση του δικαιώματος των εποίκων να ψηφίσουν στις λεγόμενες « εκλογές » στις κατεχόμενες περιοχές το Δεκέμβριο του 2003. Σε γραπτή ανακοίνωσή του, το ΚΠΕ αναφέρει ότι ζήτησε από το ΕΔΑΔ την πραγματοποίηση απογραφής πληθυσμού με απώτερο στόχο τη διεξαγωγή «εκλογών» υπό την επίβλεψη του Συμβουλίου της Ευρώπης με τη συμμετοχή μόνο Τ/Κ. Το ΚΠΕ αναφέρει επίσης ότι η Τουρκία πρέπει να θεωρηθεί υπεύθυνη για τη χορήγηση «ιθαγένειας» στους εποίκους, ζητώντας από το ΕΔΑΔ να αποφανθεί ότι με βάση τη Συμφωνία της Τρίτης Βιέννης δεν μπορεί να παραχωρηθεί «ιθαγένεια» στους εποίκους πριν από την επίλυση του κυπριακού προβλήματος (AFRIKA 15.7.2003).